Proje Özeti
Dünyada olduğu gibi ülkemizde de bir halk sağlığı sorunu haline gelen sedanter davranışlardaki artış, Covid-19 pandemisi ile daha da tehlikeli boyutlara ulaşmıştır. Bunun sonucu olarak, kronik sağlık sorunlarının şiddeti artarken, bazı sistemik sorunlarla da erken yaşlarda karşılaşılmaya başlanmıştır. Pandemi koşullarında neredeyse tüm destek sistemlerinin ve hizmetlerinin kesintiye uğraması, özel gereksinimli çocuğu (örneğin; otizm spektrum bozukluğu, down sendromu vb.) olan aileleri de derinden etkilerken, fiziksel aktivite davranışlarının hem ebeveynler hem de çocuklarda değişiklik yaratmaya başladığı görülmüştür. Bu bağlamda, kuramsal temelleri olan fiziksel aktivite davranış değiştirme programlarının hem birey hem de toplum sağlığı açısından önemli olduğu düşünülmektedir. Ebeveynlerin fiziksel aktivite davranışlarındaki potansiyel değişikliklerin, çocukları üzerinde de etki yaratabileceği beklenmektedir. Bu projenin amacı, özel gereksinimli çocuğu olan ve olmayan ebeveynlerin fiziksel aktivite düzeylerini arttırmak için WEB 2.0, transteorik model (TTM) temelli bir fiziksel aktivite davranış değiştirme programı oluşturmak ve oluşturulan programın etkililiğini analiz etmektir. Bu çalışma, araştırma ekibinin incelemelerine göre özel gereksinimli çocuğu olan ve olmayan ebeveynlere WEB 2.0 TTM temelli fiziksel aktivite davranış değiştirme programının etkililiğine ilişkin kanıt ortaya koymayı amaçlayan Türkiye’deki ilk araştırmadır. 24 aylık olarak planlanan bu proje beş aşamada gerçekleştirilecektir. Ülkemizde özel gereksinimli (otizm spektrum bozukluğu ve down sendromu) çocuğu olan ve olmayan ebeveynlere WEB 2.0 TTM temelli fiziksel aktivite davranış değiştirme programının etkililiğine ilişkin kanıtlar sunma bakımından ilk proje olması bakımından yapılacak olan araştırma son derece önemlidir. Ayrıca WEB 2.0 TTM temelli fiziksel aktivite davranış değiştirme programının başta Sağlık Bakanlığının koruyucu halk sağlığı hizmetlerine, Gençlik ve Spor Bakanlığının fiziksel aktivite ve sporu yaygınlaştırma ve sporcu yetiştirme hedefleri ile Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığına bağlı hizmet alanındaki yatılı bakım kuruluşlarının hizmet modellerine entegre edilebilecek olması bakımından gerekli görülmektedir Son olarak ülkemizde yetişkin bireylerin sedanter davranış özelliklerine kendi kendilerine çözümler sunan bir proje olması bakımında özgün olduğu düşünülmektedir.